|
İnsanın canı
bazen hiç yataktan kalkmak, güne başlamak istemiyor öyle
değil mi?
Hele bir de yoğun bir gün sizi bekliyorsa ve halletmeniz
gereken onca iş varsa bu duygu insanı daha da bir
sarıyor, kaçış noktası aramaya itiyor. Ancak çoğu kez,
bu durumda yapacak bir şeyimiz olmuyor ve kalkıp
hazırlanmak, bir an önce işlerle yüzleşmek kaçınılmaz
çözüm olarak önümüze geliyor.
Hayat hiçbirimiz için kolay değil. İş toplantıları, sene
sonu faaliyet raporları, müşteri talepleri, cirolar, ev
işleri, çocukların beklentileri, tez çalışmaları,
sınavlar, veli toplantıları, alışveriş, sağlık
sorunları, ilgi bekleyen yakınlar ve daha sayısı
artırılacak onlarca sorumluluk... İnsan olmak ne kadar
zor bazen! Hele sorumluluk duygunuz biraz fazla
gelişmişse, ne sizden beklenenler biter ne de bir
şeyleri yarım yaparsanız sizin içiniz rahat eder. Peki
“her şeye yetişeceğim” derken kendi cephenizde olup
bitenler... Stres ve yorgunluk...
Ne yapmak lazım; her şeyi bırakıp kaçmak mı? İnsanın
içinden “evet” demek geliyor; ancak keşke bu, çözüm
olsaydı. Eminim birçoğumuzun ortak cevabı “Evet, alsam
başımı gitsem” isteği. Ancak nereye kadar...
Hayata geldik ve mücadele etmeli; acısıyla, tatlısıyla
günümüzü daha anlamlı ve rahat hale getirmeliyiz.
Nasıl mı? Cevaplar işinin ehli psikologlardan...
Hayatımızı etkileyen olaylar sırasında, öncesinde ve
sonrasında rahatlama yollarını bileceğiz ve elimizden
geldiğince uygulamaya çalışacağız.
Pozitif stres yönetimi konusunda çalışmaları ile bilinen
Peter E. Makin, gevşeme/rahatlama ve dinlenme arasında
bir ayrım olduğunu bilmemiz gerektiğini belirterek,
“rahatlamak için zamanım yok, bu iş için zaman gerekir,
diyen yaygın inanışın tersine, rahatlamanın basit
yolları vardır. Bu hızlı ve basit yöntemler, rahatlamayı
gecenin son işi olmaktan çıkarıp iş saatleri boyunca,
gün içinde de mümkün bir şey haline getirir” diyor.
Makin’e göre; dinlenme derinlemesine bir kas rahatlaması
için, gevşeme/rahatlama ise gerilimi azaltmanın hızlı ve
kolay yollarından söz ederken kullanılır. Rahatlama
yalnızca dinginleşmedir. Bu bakımdan bizler şu
sırtlarında kurmak için anahtarları olan mekanik
oyuncaklara benzeriz. Anahtarlarımız stres tarafından
kurulur, rahatlama yoluyla da boşalırız. Bu benzetmeyi
biraz daha ileriye götürürsek oyuncaklar gibi biz de
çalışabilmek için bir miktar dinamik gerilime ihtiyaç
duyarız. Ama çok fazla kurulursak kırılma noktasına
geliriz. Biz oyuncaklardan, en azından tek bir kritik
noktada ayrılıyoruz: Eğer istersek, gerilimin
yükselmesini durdurup, kendimizi istediğimiz anda
dinginleştirebiliriz.
NASIL
ÇALIŞMALI VE
GEVŞEMELİ
İşte size günlük
rahatlama için
14 öneri
1. Soluk alışınızı yavaşlatın
Gerildiğimiz zaman soluk alışımız daha düzensiz ve
yüzeyseldir. Bu durum panik duygusuna yol açabilir.
Kontrollü solunum, sakinleşmenin en kolay yollarından
biridir. Birkaç derin nefes alın ve yavaşça verin,
geriliminiz de uçup gidecek.
2. Sakinleşmek için
egzersizlerden yararlanın
Fiziksel etkinlikler enerjiyi ve stresin neden olduğu
kas gerilmelerini ortaya çıkarır. Boş olduğunuz her
zamanı ufak egzersizlerle değerlendirin. Bu, bir
toplantı öncesi yürüyüş ya da işten çıkınca asansör
yerine merdivenleri kullanmak da olabilir. Bu türden
“günlük” fiziksel etkinlikler, stresin birikmesini
engellemenize yardımcı olacaktır.
3. Kaslarınızı doğrudan
rahatlatın
Stres kas gerilimlerine yol açar. Stresin vücudunuzda
nereyi etkilediğini ve gerilimin nerde olduğunu bulmaya
çalışın ve o bölgeye yoğunlaşın. Vücudunuzun o kısmını
gevşetin, oluruna bırakın, gerilimin azaldığını
hissedeceksiniz.
4. Oturuş ve duruş biçiminizi
gözden geçirin
Kas gerilimi kötü duruş yüzünden şiddetlenebilir. Oturuş
ve duruşta da altın kural omurganızı olabildiğince düz
tutmaktır.
5. Duygusal gerilimi salıverin
Fiziksel etkinlik, gerilimi açığa çıkarmak konusunda
yararlı olabilir. Fiziksel etkinliğin mümkün olmadığı
durumlarda gerilime yol açan ancak söyleyemediğimiz
olayları ve bunlardan kaynaklı duygularımızı açığa
çıkarmanın yollarından biri de yazmaktır. Tüm
duygularınızı yazdıktan sonra geriliminiz de azalmış
olacaktır.
6. Gerilimi bir arkadaşınızla
konuşarak azaltın
Bazılarımız için, duygularımızı sözcüklere dökmek, saklı
kalmış duygularımızı açığa çıkarmanın en iyi yoludur.
Bu, bize stres anında “konuşarak kendimizi rahatlatma”
fırsatını verir.
7. Fiziksel olarak yavaşlayın
Bütün gün koşuşturduğumuzda, stres altında olma duygusu
artar. Yaptığınız iş belki hızlı olmanızı gerektirir;
ama birdenbire kırılma noktasına geldiğiniz anlar, işte
bu hızlı çalışma anlarıdır. Eğer ara veremiyorsanız,
çözümlerden biri temponuzu yavaşlatmaktır.
8. Bir mola verin
Fiziksel olarak “yavaşlamak” uzun vadede mola vermenin
yerini tutamaz; sadece bir acil durum önlemidir. Molalar
performansı artırır. Uzun süre ara vermeden çalışırsanız
performansınız düşer. Molalarınızın kısa olmasının bir
önemi yoktur; önemli olan sık aralıklarla olmasıdır.
9. Etkinlik değiştirin
Molanızı nasıl kullandığınız, onun ne ölçüde yararlı
olacağını belirleyecektir. Ara verdiğinizde bütün gün
yaptığınızdan farklı bir şeyler yapın. Mesela bütün gün
oturuyorsanız molanızda kısa bir yürüyüşü tercih
edebilirsiniz.
10. Mini molalar verin
Eğer yoğun temponuz mola vermenize engel oluyorsa
yapılacak şeylerden biri “mini molalar” vermektir. Mini
mola 10 ile 60 saniye arasındadır. Mini molaları işin en
yoğun anında bir an soluklanmak için kullanın.
Kaslarınızı gevşetin, kollarınızı bacaklarınızı
sallayın, derin soluk alın ve yavaşça verin.
11. Düşünmeye zaman ayırın
Mini moladan sonra hemen işe dönmeyin. Bir süre
bekleyin, uğraştığınız şeyi yeniden değerlendirin.
12. Kendinize kaçış
mekanizmaları yaratın
Kaçış mekanizmaları, ortamın aşırı stresli
hale gelip de iş verimini azaltması durumunda
yapılmasına önceden karar verilmiş hareketlerdir.
Mesela, “Eğer başımın ağrımaya başlayacağını hissedersem
durup kısa bir yürüyüşe çıkacağım.”
13. Kendinize yalnız
kalabileceğiniz sessiz zamanlar yaratın
Kendinize gün sonunda yarım saatlik sessiz, sakin bir
zaman ayırmaya çalışın. Sessiz anlar size rahatlama
olanağı sağlar.
14. Gevşeme mekanizmaları
geliştirin
Müzik dinlemek, okumak ve yürümek en yaygın olanlarıdır.
Sizi en çok rahatlatan faaliyeti bulun ve onu
alışkanlığa dönüştürün. |