Dünya küçülüyor
ve iş ilişkileri farklı kültürlerden insanları bir araya getiriyor.
Bazı küçük ayrıntılar, dünyanın başka
noktalarındaki, başka kültürlere ait insanlarla daha kolay ve “gaftan uzak” iletişim kurmanızı sağlayabilir.

Dünya giderek küçülüyor. Çok sık tekrar edilen bu kalıbın arkasında, herkesi ilgilendiren bir takım gelişmeler gizli. Haberleşme ve ulaşım teknolojilerindeki sıra dışı yenilikler ve bilgisayar ile internet ağının iş dünyasında artan önemi, bir yandan dünyayı tek ve büyük bir pazar haline getirirken, bir yandan da insanlar arasında eskisinden daha hızlı ve yoğun temaslar gerektiriyor. Küresel ekonominin gereği olarak, özellikle işadamları sıklıkla yurtdışı seyahatlerine çıkıyorlar ve başka ülkelerden meslektaşları, müşterileri, iş ve çözüm ortaklarıyla temas kuruyorlar.
Bu iş gezilerinde temas edenler yalnızca farklı insanlar değil, aynı zamanda farklı kültürler ve değer yargıları... Birlikte iş yaptığınız insanlarla ilişkideyken, işinizin gerektirdiği teknik ve entelektüel donanıma sahip olmak gereklidir. Ama bunun yanında, farklı kültürlerden insanlarla girilmiş ilişkilerde, o yabancı ve uzak kültürün hassas olduğu, önemsediği ince ayrıntıların bilgisine sahip olmak da önem kazanır. Bazen küçük bir alışkanlığımız, başka bir kültür için kaba bir davranışa dönüşebilir. Bazen de küçük bir jest karşımızdaki insanın güvenini ve saygısını kazanmak için bize yardımcı olur.
Küçük bir örnek konuyu daha açıklayıcı hale getirebilir: Başı geriye doğru atarak kaşları hafifçe kaldırmak, bizde “hayır” anlamına gelen bir jesttir. Oysa dünyanın başka pek çok bölgesinde ama özellikle de batıda durum farklı. Bu baş hareketiniz Batı ülkelerinde “hayır” yerine “evet sizi anlıyorum” işareti olarak kabul edilebilir. İşte biz de bu yazıda, özellikle işadamlarımızın, gittikleri ülkelerde bulundukları temaslarda daha başarılı olabilmeleri için onlara birkaç küçük ipucu vereceğiz. (*)

Gelenekleri taklit etmeyin
Avrupa ülkelerinde, doğu toplumlarından farklı olarak kadınlar gündelik yaşamda etkin olarak yer alıyorlar ve bu nedenle iş yaşamında da pek çok kadın bulunuyor. Bu eşitlik yaklaşımına rağmen Avrupa kültürü, kadına nezaket önceliği tanımaktan vazgeçmiyor. Hemen tüm Avrupa ülkelerinde ama özellikle Almanya ve Fransa’da bir iş toplantısı için gerçekleşen tanışmalarda selamlaşma önceliğinin bayanlara verilmesi ve tokalaşma gibi selamlaşma davranışlarının öncelikle bayanlardan beklenmesi gerekiyor.
Almanların zamana verdiği önem, sanırız herkes tarafından biliniyor. Düzen, sistem ve prensipler konusunda tavizsiz olan Almanlar, iş randevularında dakik olunmasını önemsiyorlar. Bununla, sadece randevularınıza geç kalmamanızı değil, gereğinden erken de gitmemenizi kast ediyoruz.
Fransa ve özellikle Paris, insanlarda aşk, sanat gibi kavramları çağrıştırıyor çarçabuk. Ama Fransızlar iş hayatında nezakete, salon adabına ve resmiyete verdikleri önemle tanınıyorlar. Bu ülkedeki iş görüşmelerinde özellikle giyim ve hitap biçimlerine dikkat etmekte yarar var. Resmi görünümlü koyu renk takım elbiseler giymeli ve insanlara ön adlarıyla değil soyadlarıyla hitap etmeye özen göstermeli. Giyimin önemli olduğu bir başka ülke ise İtalya... İtalyanlar trentlere uygun ve biraz “gösterişli” giyinmeyi seviyorlar ve insanları değerlendirirken bu ayrıntıyı önemsiyorlar.
Uzakdoğu ülkeleriyle artan ticaret hacmi, birçok işadamı için bu bölgenin ülkelerini de “komşu kapısı” haline getiriyor. Tüm Uzakdoğu ülkeleri için ortak bir tavsiyemiz var: Ayrıntılarını bilmediğiniz uzak Asya adetlerini taklit etmekten kaçının. Son derece karmaşık ve ince ayrıntılarla örülü bu adetler, vermek istemediğiniz, istemeyeceğiniz bir mesaj bildirmenize yol açabilir. Başta Japonya olmak üzere Uzakdoğu ülkelerinde hiyerarşi çok önemlidir. Bu yüzden toplantı ve görüşmelerde ast-üst ilişkilerini gözeten tutumlar Japonlar tarafından beğeniyle ve güvenle karşılanacaktır.

* Bu yazıda, Türk Müteahhitler Birliği’nin web sayfasında (www.tmb.org.tr) yer alan bazı bilgilerden yararlanılmıştır.