SİTE İÇİ ARAMA

 

Bir yanda hayal gücümüzün sınırlarını zorlayan moda tasarımları, bir yanda insanoğlunun pratik ihtiyaçlarını karşılayan ve hatta yeni ihtiyaçlar yaratan giysi teknolojisi. Estetik ve bilimin çatıştığı bu alanda zafer kimin olacak? Kısacası, yarının dünyasında ne giyeceğiz?

"Ne giyiyorsan osundur.” İngiliz atasözü, cismen olmasa da manen hemen her kültürde karşılığını bulan bir anlama sahip. Bizde buna en yakın ifade, Nasreddin Hoca’nın “Ye kürküm ye” sözü olsa gerek. Kürk, bugün belki eskisinden de daha büyük önem taşıyor ama gelecekte bu durum değişebilir gibi görünüyor. Öyle ya, bilim-kurgu filmlerinin akıllarımızda yarattığı gelecek tahayyülünde herkes aynı, ya da benzer giysiler giyiyor. Yani herkesin aynı kürkü giymesi mümkün. Yine de geleceğin giysi mağazaları pek çok seçeneği bir arada sergiliyor.

Askeri giysiler değişecek
Gelecek araştırmacıları, naylon, terilen, likra, polyester ve Gore-Tex gibi maddelerin giysi üretiminde kullanımının artacağı görüşünde. Elbette bunlara mevcutların dışında da malzemeler eklenecektir. Nanoteknoloji, hammadde konusunda en yaratıcı seçenekleri sunan bilim dalı. Mermi gibi sert maddelerle temas halinde sertleşen, zehirli kimyasalları vücuttan emen ve hatta yaralara pansuman yapan giysiler, nanoteknolojininin vaatleri arasında. Tüm bunlar, askeri giysilerin şekil değiştireceğine, kamuflajların yerlerini yepyeni tür giysilere bırakacağına işaret ediyor. Böylesi bir değişimin sokak modasını da etkilemesi kaçınılmaz.

Giyilebilir görüntüler!
Elektronik de kumaş yapısındaki gelişmelere ayak uyduracak gibi görünüyor. Geleceğin akıllı giysi seçenekleri, “giyilebilir görüntü” diye özetleyebileceğimiz, bilgisayar destekli ve esnek bir sistemi de barındırıyor. “Kral çıplak” masalını anımsatan sanal giysiler, kullanıcılarına akşamdan giysilerini “tasarlama” şansı veriyor. Kız çocukları, kağıttan bebeklerini giydirmeyi çoktan bıraktı, bugün aynı oyunu bilgisayar üzerinde oynuyorlar. Bilimcilerin iddialarına bakılırsa, gelecekte de kendi üzerlerinde, birbirlerinin üzerinde, ama illa ki bilgisayar başında “kıyafetçilik” oynayabilecekler.
Elektronik giysiler, kullanıcılarına sürekli bir sağlık denetim şansı da tanıyor. Tansiyon, nabız, kolesterol, şeker gibi değerler çipler sayesinde denetlenebilecek. Bugünün mevcut olan bu teknolojinin yaygın olarak kullanılması için hem maliyetlerin düşmesi hem de “tuhaf” görünümlü giysilerin toplum içinde meşrulaşması gerekiyor.

Print out
Bilimin moda dünyasına bir başka katkısı ise, bilgisayarlı tasarımın haute couture (yüksek kesim) gibi bireysel seçenekleri pret a porter (hazır giyim) karşısında avantajlı hale getirmesi. Pek çok ölçümün bilgisayar aracılığıyla yapılması, bu ölçümlere bağlı olarak model ve beden belirlenmesi, bireye özel giysi üretimini çok daha hızlı, etkin ve hesaplı hale getiriyor. Hatta bir gün kumaşınızı ve tasarımınızı birleştirerek kendi giysilerinizi kendiniz çizip, bir yerden “çıkış almanız” mümkün gibi görünüyor.

Teknoloji-moda çekişmesi
Tüm bu etmenlere bağlı olarak teknoloji, giysilere sayısız kabiliyetler yükleyecek. Bunun örneklerini halen sporcuların, özellikle de atlet ve yüzücülerin giysilerinde görebiliyoruz. Ancak aerodinamik kurallarına meydan okuyan giysilerin pek çoğunun hoş göründüğünü iddia edemeyeceğiz. Estetiğin bu biçimde geri plana atılmasının, modacılar tarafından hoş karşılanmayacağını kestirmek de güç değil. Onlarsa bu tür olası gelişmeler karşısında tek bir şeye güveniyorlar: İnsanın karşı konmaz beğenilme arzusu. Tabii teknoloji ve estetik arasındaki bu mücadelenin bir işbirliğine dönüşmesi de olası. Sonuç ne olursa olsun, iş elbiselerinin, spor giysilerin, günlük kıyafetlerin ve hatta abiyelerin dahi kökten değişimlere uğrayacağını tahmin edebiliyoruz.
Yarının podyumlarındaki turumuz burada sona eriyor. Ancak nasıl ki hemen her defile bir gelinlik gösterisiyle biter, öyleyse bu giysi yazısı da gelinliklerle sona ermelidir. Ve şimdi merak ediyoruz, geleceğin gelinlikleri nasıl olacak diye. Bize kalırsa en zor değişecek onlar. Hangi tür bir teknolojinin gücü genç kızları bir günlük prenseslik hayalinden vazgeçmeye ikna edebilir ki? L


Gelecek araştırmacıları, naylon, terilen, likra, polyester ve Gore-Tex gibi
maddelerin giysi üretiminde kullanımının artacağı görü

 


KÜLTÜR VE SANAT YAYINIDIR