İlginç ve farklı bir ülke
Tayvan, pek çoklarına oranla turistik sayılabilecek bir ülke değil. Çok gelişmiş, geleneklerine bağlı ve çalışkan insanlarla dolu bir ada. Her ne kadar politik ve ekonomik kaygılar nedeniyle Çin’le birlikte anılmak istemiyorsa da, Tayvan bünyesinde küçük çaplı bir Çin kültürünü barındırıyor.
Tayvan’da bildiğimiz soğuk su, soğuk su olarak bilinmiyor. Gerçekten soğuk su içmek isteyince buzlu su istemek gerekiyor mesela. O kadar çok çalışılıyor ki, eskiden çalışmak için gittikleri ülkelerden, şimdi çalışmak için insanların Tayvan’a gelmelerini sağlayacak kadar… Sadece hafta sonları evlerinde, ailece yemek yiyor, iş günleri üç öğün dışarıda besleniyorlar. Herkes cebinde bir not defteri taşıyor; günlük, haftalık, aylık programını yapıp bu deftere yazıyor. Tayvan’da sevilecek çok şey var; ancak insanların birbirlerine ve ülkesine saygısı karşısında şapka çıkarmamak elde değil.
Aynı zamanda batıl inançları da kuvvetli bir toplum. Ana dillerinde dört rakamının telaffuzu ile ölüm kelimesinin telaffuzu birbirine benzediği için, dört rakamının uğursuz olduğuna inanıyorlar. Binaların dördüncü katlarında daha ucuza kiralık yer bulunuyor. Ya da bu yüzden hastane, otel gibi büyük binalarda dördüncü kat bulunmuyor. Ananas kelimesi ile bol kazanç anlamına gelen kelimeler ise birbirine benzediği için bu meyvenin şans getireceğine inanıyorlar.
Dünyadaki hemen hemen bütün ada halkları gibi, Tayvanlılar da sakin yaradılışlı insanlar. Yeşil ışıkta bir otomobil hala duruyorsa ve sürücü cep telefonuyla konuşuyorsa, kimse kornaya basmadan sabırla bekliyor. Birbirleriyle kavga etmiyorlar.
Adada Tayvanlı olmayan herkesin, yani her turistin Amerikalı olduğu zannediliyor. Ve yabancılara yardım etmek için hemen herkes çırpınıyor. Ülkelerine uyguladığı özel politika yüzündün Amerika’yı çok seviyorlar. İngilizce konuşmayı herkes istiyor mesela. Tayvan`da Tayvan Çincesi konuşuluyor. Bu biraz şive farkı olan bir Çince, Adada konuşulan ve biraz daha zor anlaşılır diğer bir dil de Tayvanca. Çok zor olan Çince alfabesini kolaylaştırmak için Çin’deki okullarda birçok karakter kısaltılmış, yani kolaylaştırılmış olarak öğretiliyor artık. Oysa Tayvanca, Çince’nin en eski haliyle kullanıldığı bir dil; o yüzden de anlaşılması daha zor.

Başkent Taipei
Taipei (Taypey) Tayvan’ın başkenti ve çok ilginç bir şehir. Sokakları birbirinin neredeyse aynı; gezerken aynı yerden defalarca geçilmiş izlenimi vermesinin tek nedeni bu. En büyük caddelerinden biri olan Nanjing, doğu, batı, birinci, üçüncü, beşinci kısım olmak üzere pek çok bölümden oluşuyor. Burada kaybolmamak için en önemli ipucu gidilecek adresin hangi kısımda olduğunun iyice ezberlenmesi; yoksa adres bulmak mümkün değil.
Oldukça, daha doğrusu Çinliler’e nazaran daha dindar olan Tayvanlılar’ın adasında gezilmeden dönülmemesi gereken yerler tapınaklar elbette. İçlerinde en etkileyici olanı ise Lungshan Tapınağı. Tarihi 17. yüzyıla dayanıyor. Zaten sokağına girer girmez tütsü kokuları tapınağa kadar rehberlik ediyor. Hemen her saat dua eden, tanrıların önünde eğilen insanları görmek mümkün. Tapınak o kadar güzel bir eser ki, fotoğrafını çekmeden dönmemek gerek.
Şehirde batı ülkelerindeki gibi taksi, metro, otobüsler, özel otomobiller kullanılıyor. Metro, Londra, Paris, Moskova metroları gibi büyük ve karmaşık ağlara göre çok basit ve kullanışlı. Motosiklet ve bisikletler ise Tayvan halkının vazgeçilmez bireysel taşıtları. Tayvan neredeyse bir motosiklet cenneti. Sanki bayramlardaki özel gösterilerde bir alay motosikletli bir yerden bir yere hareket ediyormuş gibi, sokaklarda motosiklet orduları var. Park halinde olanlar dahi, hatırı sayılır bir alan işgal ediyor.

 

Eğlence, alışveriş, yemek…
En ünlü alışveriş merkezleri Sogo ve Mitsokosi, bizdeki gibi sabah 9.00-10.0’da açılıyor, akşam aynı saatlerde kapanıyor. Asya’nın en büyük alışveriş merkezi Living Mall, başkent Taypey’de hizmet veriyor. 7/11 dükkanları şehrin en yoğun bölgelerinde, dünyanın her yerinde olduğu gibi 24 saat açık. Özellikle Taypey’de metro ağının ve otobüs hatlarının kolaylığı alışverişi de kolaylaştırıyor.
Lungshan Tapınağı’na çok yakın “night market”, yani gece marketi, hediyelik eşya için uygun bir alışveriş yeri. Badeh Caddesi ise elektronik ve bilgisayarla ilgili son yenilikleri görmek için cennetten bir köşe sayılıyor. Fiyatlar çok ucuz değil ama en yeniler orada.
Tayvan'da en popüler eğlence yerleri barlar. Özellikle karaoke barları… İçinde pek çok özel oda bulunan karaoke barlarda Çince, İngilizce, Japonca, binlerce şarkı seçeneği bulunuyor. Yüzlerce yıllık geçmişe sahip Çin festivalleri de Tayvanlılar’ın katıldığı en önemli eğlenceler. Örneğin Çin yeni yılı Tayvan’ın en önemli ve uzun bayramı. Ay (lunar) takvimi kullanılan ve her yılın bir hayvan ismi aldığı Çin'de yeni yıl ocak sonu ile şubat ortasında bir tarihe denk geliyor. Yeni yıl kutlamaları 15 gün sürüyor ve “Kağıt Fener” festivali ile kapanıyor.
Ejder Kayığı Bayramı (Dragon Boat Festival) ise, M.Ö. 277 yılında, Çin takvimine göre beşinci ayın beşinci günü boğularak ölen halk şairi Chu Yuan’ı anmak için düzenleniyor. Efsaneye göre şairi kurtaramayacağını anlayan halk, şairi yememeleri için balıkların karnını kargı içerisinde pişirilmiş pilav atarak doyuruyor. Bugün, “Tzungtzi” adını verdikleri kargı yaprağına sarılı, yumruk büyüklüğündeki sarma yeniyor. Dünyanın pek çok ülkesinden gelen konukların da katıldığı kürek yarışmaları düzenleniyor.
Başkentin en önemli ve damak tadı konusunda bize en yakını Kunming Restoran bütün turizm kataloglarında bulunan, ünlü bir yer. Sahibi, aynı zamanda Müslüman olan Yakup, Türk olduğunu söyleyen müşterilerine hemen Çoban salata, Musakka, Biberli et tavsiye ediyor. Aynı zamanda şahane bir pidesi var.
“Mongolian Barbeque”, yani Moğol restoranları da ilgi çekici. Tavuk, koyun, dana etleri müşteriler tarafından çiğ olarak seçiliyor. Şef, sebze ve baharatla seçilen etleri barbeküde kızartıyor. Et sevenler için çok lezzetli bir durak.
Tayvan’da yaşayanların bazıları Budist inançları nedeniyle et yemedikleri için, vejetaryen lokantalar çok yaygın. Bizim damak tadımıza uygun olan yerlerden biri de bu vejetaryen lokantaları. Yılan marketi ise çok ilginç bir yer. Küçük bir pasajdan oluşuyor. İçinde yılan ve su kaplumbağası eti yeniyor, yılan kanı içiliyor. Tayvanlılar için yılan ve su kaplumbağası eti de, kanı da çok değerli. Çünkü gençlik iksiri sayılıyor. Fotoğraf çekmek kesinlikle yasak.
Tayvan Türkiye’ye vize uyguluyor. Ankara’daki Tayvan Ticari Temsilciliği’nden vize almak gerek. Ülkede para birimi olarak Yeni Tayvan Doları (NT$ New Taiwan Dollar) kullanılıyor. Kredi kartı kullanımı çok yaygın, fazla nakit taşımaya gerek yok. Ama bozdurmak için Dolar ve Euro en uygun döviz çeşitleri.