Türkiye'nin kuzeydoğu ucunda, Gürcistan sınırındaki Macahel, dünyanın en verimli üç arısından birine evsahipliği yapıyor. Kışı bembeyaz, baharı yemyeşil geçiren Macahel'de arıların vızıltısı, asırlık ağaçların gölgesinde akan suların gürültüsüne karışıyor.

Karakovan kraliçelerinin belki de en gözdesidir Kafkas arısı. Bütün arılar çalışkandır, fakat Kafkas arıları diğer arılardan da çalışkandır; dünyanın bal verimi en yüksek türlerinden biridir. Yakın bir geçmişe kadar Kafkas arısının Türkiye ile Gürcistan arasınadaki sınırı çizen Karçal Dağları’nın ardında yaşadığı, Türkiye’de bu türün neslinin tükendiği varsayılırdı. Artık, diğer türlere göre neredeyse beş kat daha fazla bal veren “saf Kafkas arısı”nın ülkemizde de yaşadığını biliyoruz; Karçal Dağları’nın arasında kalan Macahel’de.

Macahel: Bilek ve el
Macahel, sadece balıyla değil, tarihiyle, gelenekleriyle, coğrafi konumu nedeniyle de Doğu Karadeniz’in en ilgi çekici yerlerinden biri. Artvin’in Borçka ilçesine bağlı altı köyün bulunduğu vadinin adı Macahel, Gürcüce’de bilek (maca) ve el (hel) anlamına geliyor. Bu altı köyden Camili bilek; Düzenli, Efeler, Kayalar, Maral, Uğur köyleri de elin beş parmağı diye tarif ediliyor. Ancak 1921 yılında yapılan referanduma kadar Macahel, 18 köyün ortak adı olarak kullanılmış. Referandumdan sonra, geri kalan 12 köy Sovyetler Birliği’nde kalmayı seçmiş.

Karçal, sadece Gürcistan’la değil, Borçka’yla da bağlarını kesiyor Macahellilerin. Sert kış koşullarında dağları kaplayan metrelerce karı aşmak mümkün değil. Ancak yaylaya çıkma vakti geldiğinde, beyaz örtü kalkıyor ve bu eşsiz doğa parçasının binbir rengi ortaya çıkıyor. Krımızı pullu alabalık, anıtsal ağaçlar, gürül gürül dereler, uzak yaylalara çıkan yol boyunca Macahellilere eşlik ediyor. Üçü endemik (yöreye özgü) olmak üzere 356 bitki, üç endemik böcek türü yaşıyor Macahel’de. Türkiye’den ve yurtdışından çok sayıda bilim insanını bölgeye çeken de bu çeşitlilik.
Araştırmalar sonucu genetik özelliklerinin bozulmadığı anlaşılan Kafkas kraliçeleri, Macahel’den Türkiye’nin birçok bölgesine dağıtılıyor. Valiliğin yanı sıra TEMA gibi kurumlar da Macahel’de arıcılığın gelişmesi için büyük çaba harcıyorlar. TEMA Vakfı’nın Macahel’de bir de konukevi var Macahel’de.
(Tel: 0466 485 24 04).
El değmemiş doğasıyla Macahel, ekolojik tarıma en uygun bölgelerimizden biri olarak gösteriliyor.
Kazaklarını ters giyiyorlar
Macahel, doğasının yanı sıra halen süren gelenekleriyle de rengarenk bir vadi. Bir eve kız istemek üzere giden elçi, niyetini belli etmek için kazağını ya da çoraplarını ters giyiyor. Elçiye gece kalması için ısrar edilmesi ziyaretin olumlu geçtiği anlamına geliyor. Akordeon, tulumla birlikte eğlencelerin vazgeçilmez enstrümanı.