Art arda gelen ve yıkıcı etkiler yaratan Katrina, Rita ve Wilma fırtınaları, bilimcilerin dikkatini küresel ısınmanın üzerine yoğunlaştırdı. Gelecek araştırmalarının önemli maddelerinden biri olan küresel ısınma acaba fırtınaları tetikliyor mu? Bilimciler, okyanus sularındaki sıcaklık değişiminin, fırtınaların ardında yatan neden olabileceğini ortaya koyuyor.
İnsanoğlunun hemen her aktivitesi doğada kalıcı ya da geçici izler bırakıyor. Bu etkileri araştıran bilimciler, şaşırtıcı sonuçlara ulaşıyorlar. Araştırmacıların hemfikir oldukları konulardan biri küresel ısınma. Dünyanın iklim rejimindeki çeşitlilik ile fırtınaların ilişkilerini değerlendiren bilimciler, çarpıcı sonuçlara ulaştılar: Georgia Institute of Technology ve ABD Atmosferik Araştırmalar Merkezi’nin birlikte yürüttüğü bir çalışma, 90’lardan bu yana toplam fırtına sayısının düştüğünü ancak son 35 yıldır 4. ve 5. Kategori diye adlandırılan büyük fırtınaların sayısının geçmişe oranla neredeyse ikiye katlandığını ortaya koyuyor. Science dergisinde yayınlanan çalışmaya göre, 1970’li yıllarda yılda ortalama 10 adet 4. ve 5. Kategori fırtına gerçekleşiyordu. Ancak 90’lı yıllara geldiğimizde bu sayı 18’e ulaştı. Rüzgarın saatte 131 ila 155 mil estiği fırtınalar 4. Kategori, 156 mil ve üzeri bir sürate ulaşanlar ise 5. Kategori olanak adlandırılıyor.
Büyük fırtınaların sayısıyla birlikte, fırtınaların şiddeti de artıyor. Son 30 yılda okyanus yüzeylerinin ısınmasından dolayı, tropik fırtınaların yıkıcı gücünün de ikiye katladığı düşünülüyor. Atmosfer, okyanuslar ve iklim üzerine çalışmalarıyla tanınan Massachusetts Institute of Technology (MIT) profesörü Kerry Emanuel de tropik fırtınaların gücündeki artışın küresel ısınma ile doğrudan ilişkisi olduğunu ileri sürüyor. Bu değişimin özellikle İngiltere, Karayipler, ABD’nin batı sahilleri ve Japonya gibi Pasifik ülkelerinde etkilerini gösterebileceği belirtiliyor. 30 yılın tropik fırtınalarını inceleyen Kerry Emanuel, fırtınaların seyrindeki değişimin bilgisayar modellemelerinin ortaya koyduğundan çok daha büyük olduğunu belirtiyor. İngiliz The Guardian gazetesine bir açıklama yapan Profesör Emanuel, büyük dalgalar yaratarak okyanus yüzeyi sularının karışmasına neden olan fırtınaların Gulf Stream gibi akıntıları da etkileyerek örneğin İngiltere’nin görece ılıman iklimini daha sert hale getirebileceğini ifade ediyor.
Birçok bilimci Arktika’da buzulların erimesiyle birlikte daha çok suyun sisteme dahil olması sonucu Gulf Stream’in yavaşlayabileceği, hatta sona erebileceği öngörüsünü paylaşıyor. Profesör Emanuel ise sıcak suların karışmasının kuzeye daha fazla sıcaklık taşıyacağı görüşünde. Nitekim, İzlanda’da sürdürülen araştırmalar da Kuzey Atlantik’teki sıcaklıkların kayda değer miktarlarda arttığını gösteriyor. Okyanusların ısınması ise fırtınaların şiddetini doğrudan etkiliyor.
Bilgisayar modellemelerine göre okyanusun sıcaklığındaki yarım derecelik bir artış, rüzgar hızını yüzde 3 oranında artırıyor. Profesör Kerry Emanuel’in Nature dergisinde yayınlanan makalesi, gerçek etkinin bu sonuçtan da büyük olduğunu ortaya koyuyor. Emanuel’in araştırması, sadece okyanus yüzeylerinin değil, daha derin suların da ısındığına dikkat çekiyor. Geçmişte, okyanus yüzeyinde doğarak gelişmeye başlayan bir fırtına aynı zamanda suların karışmasına yol açar ve daha soğuk olan derin sular fırtınanın şiddeti üzerinde kontrol edici bir etkiye sahip olurdu. Ancak derin sulardaki ısınma, fırtınaların şiddetinin daha da artmasına neden oluyor.
Bilimciler, bu konuda gelecekle ilgili felaket senaryoları oluşturmamaya özen gösteriyorlar. Ancak, insan müdahalesi ile meydana gelen küresel ısınmanın birçok olumsuzluk ile birlikte fırtınalar üzerindeki etkileriyle de dikkate değer olduğu açık.